تبلیغات
ورزشی - اسید لاکتیک و اهمیت آن در فعالیتهای بدنی و ورزش
 
ورزشی

اسید لاکتیک

          فراورده متابولیسم بی هوازی  =تولید لاكتات

          حد پایه ای از تولید لاكتات در عضله وجود دارد كه باعث می شود میزان غلظت استراحتی لاكتات  عضله به یك میلی مول برسد.

          همه فعالیت های سرعتی که بین 1تا 2دقیقه به طول می انجامند ، نیاز زیادی به سیستم گلیکولیز دارند و سطح اسید لاکتیک عضله می تواند از 1 تا 25 میلی مول در هر کیلوگرم عضله برسد.

          افزایش تولید لاكتات با كاهش PH سلولی همراه است .

          تولید لاكتات هنگام فعالیت ورزشی الزاما برای متابولیسم عضله زیانبار نیست ؛ لاكتات تولیدی متضمن اكسیداسیون NADH است كه NAD را برای گلیكولیز بازسازی می كند.

          هنگام فعالیت های شدید تولید لاكتات برای تداوم گلیكولیز حیاتی است

          اگر چه شواهد نشان می دهد لاكتات در مواقع كمبود اکسیژن ( هیپوكسی ) تولید می شود ؛ ولی تولید لاكتات در حضور اکسیژن كافی نیز رخ داده است. از این رو ؛ لاكتات تولیدی را نباید نشانه فقدان اکسیژن دانست.

          زمانی كه پیروات تولیدی از میزان پیروات ورودی به میتوكندریها فراتر رود ؛ پیروات به لاكتات تبدیل می شود.

          لاكتات نامی است كه برای اسید لاكتیك فاقد پروتون بكار می رود.

          تولید و انباشت لاكتات در عضله اسكلتی مستقیما باعث خستگی و درد نمی شود . غلظت های لاكتات بازتاب غیر مستقیم اسیدوز هستند چراكه تولید لاكتات با  رهایش پروتون همراه است .

          مشكلی كه با تولید لاكتات همراه است ؛ وجود اسیدوز است ؛ نه خود مولكول لاكتات .


آستانه لاکتات ( Lactate Threshold  )

          آستانه لاکتات نقطه ای است که لاکتات خون در جریان ورزشهای با شدت فزاینده شروع به تجمع فراتر از سطوح استراحتی خود می کند.

          در فعالیت های سبک تا متوسط ، لاکتات خون تنها افزایش اندکی نسبت به سطوح استراحتی نشان می دهد.

          با افزایش شدت فعالیت لاکتات به سرعت تجمع پیدا می کند.

          این نقطه روی منحنی نشان دهنده آستانه لاکتات است

          این شدت را می توان در قالب اکسیژن مصرفی ؛ وات ( اگر دوچرخه باشد ) ؛ یا سرعت دویدن ( تردمیل ) و ضربان قلب بیان كرد.

          تحقیقات نشان داده اند كه شدت در آستانه لاكتات نشان دهنده شدت بیشینه ای است كه در آن فعالیت ورزشی پایدار را می توان ادامه داد.

آغاز تجمع لاکتات خون (OBLA)

          آن شدتی از فعالیت ورزشی که با بالاترین غلظت لاکتات خون همسو است و درست قبل از افزایش پیوسته در لاکتات رخ می دهد ، آغاز انباشت لاکتات خون است

          OBLA در غلظتی از لاکتات خون که تقریبا معادل 4 میلی مول در لیتر است رخ می دهد

          با این حال ، پژوهش های اخیر نشان داده است که غلظت لاکتات خون در OBLA بین انواع فعالیت های ورزشی گوناگون در دامنه ای بین 1/3 تا 6/6 میلی مول در لیتر فرق می کند.

علل بروز آستانه لاکتات

          ابتدا تصور می شد کاهش اکسیژن سلولی علت اصلی تولید اسید لاکتیک است .

          تحقیقات بعدی نشان دادند که در دسترس بودن اکسیژن تنها عامل تعیین کننده لاکتات تولیدی هنگام فعالیت ورزشی نیست بلکه میزان لاکتات تولیدی هنگام ورزش  بستگی به :

           - سرعت نسبی گلیکولیز

           - نوع آنزیم LDH  

           - تنفس میتوکندریایی

افزایش غلظت هورمون اپی نفرین باعث تسریع گلیکولیز و تجمع اسید لاکتیک می شود.

نوع آنزیم لاکتات دهیدروژناز ( LDH)

          تارهای تند انقباض هنگام فعالیت های سریع و شدید و تارهای کند انقباض هنگام فعالیت های دراز مدت و آرام فراخوانده می شوند

          تارهای عضلانی تند انقباض دارای نوعی آنزیم LDH هستند که تبدیل اسید پیروییک به اسید لاکتیک را تسهیل می کند

          در مقابل تارهای کند انقباض دارای نوعی LDH هستند که تبدیل اسید لاکتیک به اسید پیروییک را ترجیح می دهد

          بنابراین ، درگیر شدن هر چه بیشتر تارهای تند انقباض باعث افزایش سطح اسیدلاکتیک و در نتیجه بروز مرحله آستانه لاکتات می شود

غلظت لاکتات خون ، تولید در مقابل دفع

          انباشت لاکتات خون به تنهایی نشان دهنده لاکتات تولیدی توسط عضله نیست .

          غلظت لاکتات خون حاصل تعادل بین اضافه شدن اسیدلاکتیک به خون ( در نتیجه لاکتات تولید شده در عضله ) و دفع لاکتات از خون ( برداشت توسط کبد و قلب )است.

          افزایش تولید و یا کاهش دفع و یا هر دو می تواند باعث افزایش تولید اسید لاکتیک شود.

          کاهش غلظت لاکتات خون ناشی از تمرین می تواند نتیجه کاهش میزان لاکتات ورودی به خون ، افزایش لاکتات برداشتی یا ترکیبی از هر دو باشد.

اثر تمرین بر پاسخ لاکتات خون به فعالیت ورزشی

          معلوم شده است که تمرین استقامتی ، انباشت لاکتات خون هنگام فعالیت ورزشی راکاهش می دهد

          نشان داده شده است که تمرین از راه کاهش میزان لاکتات تولیدی و یا افزایش مقدار لاکتات دفعی و یا هر دو ، باعث کاهش لاکتات خون هنگام ورزش می شود.

ارتباط بین پاسخ لاکتات خون به فعالیت ورزشی فزاینده وعملکرد استقامتی

          تحقیقات زیادی نشان داده اند استفاده از لاکتات خون برای برآورد عملکرد استقامتی و طراحی برنامه های تمرین ممکن است شاخص بهتری از عملکرد استقامتی باشد تا vo2max  .

          عوامل متفاوتی پاسخ لاکتات خون و vo2max را به فعالیت ورزشی معلوم می کند

          Vo2maxبه عوامل قلبی عروقی مانند برون ده قلبی و حجم ضربه ای بستگی دارد

          درحالی که پاسخ لاکتات خون به عوامل محیطی مانند نوع تار عضلانی یا تعداد میتوکندری ها بستگی دارد

ارتباط بین پاسخ لاکتات خون ، vo2maxوعملکرد استقامتی

          کویل در تحقیقی 14 دوچرخه سوار زبده با vo2maxیکسان را با توجه به نمره آستانه لاکتات دو گروه کرد

          گروه آستانه لاکتات پایین  در 66درصد vo2maxو گروه با آستانه لاکتات بالا در 5/81 درصد vo2maxبه آستانه لاکتات رسیده اند

          از آزمودنیها خواسته شد تا حد ممکن با شدت 88 درصد vo2maxرکاب بزنند

          به رغم آنکه نمرات vo2maxتقریبا مشابه بود زمان رسیدن به خستگی در گروه با آستانه لاکتات بالا ، دو برابر طولانی تر از گروه به آستانه پایین بود

          دنیس و هکارانش آثار 40 دقیقه تمرین بر آستانه لاکتات و اغاز انباشت لاکتات خون را در آزمودنیهایی که 3 روز در هفته باشدت 80تا85 درصد vo2maxتمرین می کردند بررسی نمودند

          نتایج نشان داد :

          با تمرین ، vo2درآستانه لاکتات و در  OBLA افزایش پیدا کرد ولی vo2max تغییری نداشته است

          تحقیق دیگری توسط هاولی درمورد اثر سه جلسه دوچرخه سواری بیشینه را بر مقادیر لاکتات خون و vo2max بررسی کردند که افزایش vo2maxمعادل 26 درصد بو د درحالی که vo2 دراستانه لاکتات 39درصد افزایش یافته بود

          در تحقیق بلند مدتی توسط ولتمن زنان بدون تمرین به عنوان گروه کنترل در استانه لاکتات ودر بالاتر از آن به مدت یک سال به تمرین دویدن برداختند

          در چهار ماه نخست  :

          اکسیژن مصرفی هر دوگروه در آستانه لاکتات (vo2@ LT) افزایش یافته بود اما پس از آن فقط گروهی که در شرایط بالاتر از استانه لاکتات تمرین می کردند به بهبود vo2خود در استانه لاکتات ادامه دادند

          بر این اساس   vo2maxنباید تنها شاخص سازگاری تمرین در نظر گرفته شود چرا که اگر فقط vo2max استفاده می شد ممکن است به اشتباه چنین نتیجه گیری شود که تمرین در شرایط استانه لاکتات و بالاتراز ان تاثیر یکسانی داشته است  درحالی که گروه تمرینی بالاتر از آستانه دربیشتر زمان افزایش بارزتری را در LTداشته اند

تمرین تحمل اسید لاکتیک

          برخی عملکرد های ورزشی ، مانند دوی 400 متر نیاز به تمرین سیستم لاکتات دارند .

          دونده 400 متر باید یاد بگیرد که در مقابل اسیدیته زیاد غضلات خود و احساس خستگی ایجاد شده مقاومت کند و فعالیت خود را ادامه دهد

          برای تمرین سیستم لاکتات ، مدت دوره های فعالیت می تواند بین 1 تا 3 دقیقه باشد

          دوره های کوتاه برگشت به حالت اولیه نباید آنقدر طولانی باشد که غلظت لاکتات خون کاهش زیادی پیدا کند

رابطه غلظت لاکتات خون و شدت تمرین ( سرعت دویدن)

          در ورزشکاران ورزیده در سرعت های پایین اسید لاکتیک کمی تولید می شود زیرا بیشتر نیاز انرژی به صورت  هوازی تولید می شود

          افزایش شدت فعالیت ، افزایش تولید لاکتات ، اما مقدار آ ن به اندازه ای است که در بافتهای دیگر بدن خنثی می شود

          این سطح شدت معمولا با غلظت لاکتات بین 2 تا 4 میلی مول در لیتر همراه است . به این شدت منطقه انتقال هوازی – بی هوازی گفته می شود

          معمولا سرعت معینی وجود دارد که در آن سرعت می توان برای مدت طولانی بدون تجمع لاکتات در بدن حفظ شود

          اگر از این سرعت فراتر رویم ، اسیدیته بیش ازحد ، توقف فعالیت 

اشکال مختلف تمرین در ارتباط با غلظت لاکتات و ضربان قلب

          فعالیت های بازسا زی یا برگشت به حالت اولیه :

    شدت تمرین معادل غلظت لاکتات 2 میلی مول در لیتر ، ضربان بین 140 تا 160 ضربه در دقیقه

           فعالیت های استقامتی بلند مدت :

   شدت تمرین معادل غلظت لاکتات 2 میلی مول در لیتر ، ضربان بین 140 تا 160 ضربه در دقیقه

          فعالیت های استقامتی شدید :

   شدت تمرین معادل غلظت لاکتات 3 تا 4 میلی مول در لیتر ، ضربان بین 160 تا 180 ضربه در دقیقه

اشکال مختلف تمرین در ارتباط با غلظت لاکتات و ضربان قلب

          اینتروالهای شدید بلند :

     شدت تمرین معادل غلظت لاکتات 4 تا 6 میلی مول در لیتر ، ضربان بیشتر از 180 ضربه در دقیقه

          اینتروالهای شدید :

   شدت تمرین معادل غلظت لاکتات 6 تا 12 میلی مول در لیتر ، ضربان بیشتر از 180 ضربه در دقیقه





نوع مطلب :
برچسب ها :


درباره وبلاگ



مدیر وبلاگ : کیوان فیروزه ئی
مطالب اخیر

نظرسنجی

آیا مطالب این وب سایت برای شما مفید بوده؟






جستجو


آمار وبلاگ

کل بازدید :
بازدید امروز :
بازدید دیروز :
بازدید این ماه :
بازدید ماه قبل :
تعداد نویسندگان :
تعداد کل پست ها :
آخرین بازدید :
آخرین بروز رسانی :