تبلیغات
ورزشی - چربیها و نقش آنها در تغذیه ، ارتباط چربیها با فعالیتهای ورزشی
 
ورزشی
ساختار و طبقه بندی چربیها
عناصر سازنده چربیها چربیها ← کربن، هیدروژن، مقدار کمی اکسیژن

وظایف چربی ها                                            
1) انرژی زایی
2) در ساختمان سلولها
انرژی زایی چربی ها ← 2 برابر قندها و بروتئین ها است.
در شرایط طبیعی تغذیه ← 25- 20 % کالری مورد نیاز روزانه از مصرف چربی ها تامین می شود.
یک جیره متعادل  غذایی روزانه ← 90-65 گرم چربی دارد.
طبقه بندی چربیها :
ساده ( اسید چرب ، گلیسریدها ، مومها )
مركب
مشتق
اسید چرب ← بیشتر از 70 نوع اسید چرب در طبیعت یافت می شود

                           40-0 → n → CooH-)n2(CH-3 CH
معروفترین اسیدهای چرب ← 1) اسید استئاریک     18C
 2) اسید اولئیک        18C ← یک پیوند 2 گانه
 3) اسید پالمیتیک      16C

اتمهای کربن به وسیله اتصالات منفرد به یکدیگر متصل شده.
انواع اسیدهای چرب
1) اسیدهای چرب   اشباع شده     اسید پالمیتیک

2) اسیدهای چرب   اشباع نشده ← اسید اولئیک

اسید های چرب اشباع نشده :
 1) مایع
 2) زودتر هضم می شوند
 3) از منابع گیاه
 4) حاوی ویتامین های محلول در چربی


اسید لینولئیک ←2 اتصال مضاعف      اسید لینولئیک ← 3 اتصال مضاعف
گلیسریدها ← فراوانترین نوع چربیها
                                  
 با توجه به تعداد CooH =  منو
                                            دی
                                            تری

چربیهای مرکب ← از اجتماع یک چربی خنثی با مواد شیمیایی به وجود می آیند.  
چربیهای مرکب ← از اجتماع یک چربی خنثی با مواد شیمیایی
  فسفولیپد ← اسید چرب + اسید فسفریک + نیتروژن
          
  گلیکولیپد ← اسید چرب + قند + نیتروژن
  لیپوپروتئین ←   گلیسیریدها  
                             فسفولیپدها + پروتئین

                              گلیسرول 


نقش فسفولیپدها ← 1) متابولیسم بدن               2) در ساختمان غشاء سلولی 
                                   3) انتقال چربی های خون   4) در لخته شدن خون
                                   5) تشکیل بافت پوشاننده رشته های عصبی


نقش گلیکولیپیدها ← 1) سازنده بافت عصبی (نرون)
                                    2) در ساختمان غشاء سلولی
                                    3) انتقال یونها در بدن

نقش لیپوپروتئین ها ← 1) در ساختمان غشاء سلولی 2) عامل اصلی حرکت چربی در خون


طبقه بندی لیپوپروتئین ها ←     1) با چگالی بسیار پایین ← TG↑ ، Cho,PL↓
2                                                 2) با چگالی پایین ← TG↓ ، ↑Cho
3                                                 3) با چگالی زیاد ← 50% پروتئین، چربی↓

دو نوع لیپوپروتئین  =   LDL  و      HDL   
چربیهای مشتق ← موادی که از چربی های ساده یا مرکب به دست می آیند
شامل ← استروئیدها که عبارت اند از:اسیدهای صفراوی، هورمونهای جنسی، ویتامین D، کلسترول
کلسترول ← منشأ حیوانی داردو در تخم مرغ زیاد یافت می شود.
                                                           
کلسترول در بدن از 2 ماده ساخته می شود            
   اسید سیتریک
   استیل کوآنزیم A  ← اسید چربی که طی فرایند بتااکسیداسیون کربن از دست بدهد
نقش کلسترول   :   
 1) عایق مناسب در ساختمان مغز و اعصاب
 2) تبدیل به اسیدهای صفراوی و هورمونهای جنسی و استروئیدهای مترشحه از غده فوق کلیوی
 3) جذب ویتامین های فعلی محلول در چربی

 منشأ چربیها
1) منشأ خارجی ← خوردن مواد غذایی            
2) منشأ داخلی ← توسط بافت چربی و سنتز اسیدهای چرب در روده و کبد

                                                 
نقش چربیها در بدن :
1) منبع انرژی      2) ویتامین های محلول در چربی
3) اسیدهای چرب ضروری        4) ایجاد سیری
5) خوش طعمی غذا                 6) انرژی ذخیره ای
7) جلوگیری از دفع حرارت        8) محافظ اندام های حیاتی
 9) ترکیب غشاء سلول
هضم چربیها ← 2 مرحله
1) شکستن ملکولها
تبدیل ملکولهای درشت به قطعات ریز  و افزایش سطح تماس با آنزیم ها   «امولسیون شدن» تحت تأثیر شیره صفرا  املاح صفراوی فراورده های نهایی هضم
2) اثر آنزیمها
مهمترین آنزیم لیپاز لوزالمعده با کمک لیپاز روده باعث تجریه گلیسریدها به منوگلیسریدها می شود.

صفرا  املاح صفراوی فراورده های نهایی   هضم چربی را به پرزهای روده ای حمل   می کنند.

مراحل هضم چربیها



جذب چربیها ← با تشکیل میسل ← املاح صفراوی میسل می سازند ← میسلها دارای یک قسمت محلول در چربی و یک قسمت محلول در آب است،
1-  اسیدهای چرب و منوگلیسریدهای آزاد با بخش چربی میسل ترکیب می شوند و چون قسمت دیگر میسل محلول در آب است فراورده ها را از طریق سلولهای اپیتلیال روده به داخل خون می فرستد ← از طریق ورید با ب به کبد می رسند
2- ← منوگلیسریدها پس از ورود به سلولهای اپیتلیال ← تبدیل به اسیدهای چرب وگلیسرول می شوند ← سپس تشکیل تری گلیسرید می دهند و ← به همراه کلسترول و فسفولیپدها ← ملکولهای چربی را می سازند ← سپس با پروتئین ترکیب می شوند ← و تشکیل کیلومیکرون و لیپوپروتئین ← به سیستم لنفاوی وارد شده و ← سپس وارد گردش خون   می شوند ← کبد ← ورود به روند متابولیسم


متابولیسم چربیها:
                          1- تأمین گلوکز خون
                         2- افزایش ترشح هورمونهای تجزیه کننده چربیها باعث تجزیه تری گلیسریدها به اسید چرب و گلیسرول می شود                        
نقش کبد در متابولیسم چربیها:             1) سنتز تری گلیسریدها از قندها
                                                                2) سنتز تری گلیسریدها از پروتئین ها
                                                               3) سنتز کلسترول و فسفولیپدوز

نقش کبد در سوخت و ساز چربیها


                  
کاتابولیسم
  1) تجزیه TG ← اسید چرب ← در بی غذایی و دیابت                
 2) تجزیه اسیدهای چرب ← ترکیبات ریزتر جهت تأمین انرژی

                
تشکیل ATPاز چربی ها:
   1)سوختن ناقص چربیها (مسیر بی هوازی) ← TG ← اسید چرب و  گلیسرول                              گلیسرول تحت تاثیر آنزیمها به گلیسرول P  3   تبدیل می شود. 
   2) سوختن کامل  ←    اسیدهای چرب ← میتوکندری ← از دست دادن کربن طی فرآیند بتااکسیداسیون به استیل کوآنزیم A   تبدیل شده سپس وارد                                                       چرخه کربس، سیستم انتقال الکترون شده  ← آزاد کردن انرژی
                                       
                                        Q + O2H18 + 2CO18 → 2O26 + 2O36H18C
                                                       ATP146 → 1P146 + ADP146 + Q

کتوز : در زمان گرسنگی و دیابت ← قندها مصرف نمی شوند و به جای آن چربی ها مصرف می شوند که روند آن به شرح زیر است:
تجزیه اسید چرب ← استیل کوآنزیم A

2 استیل کوآنزیم A ← اسید استراستیک       در کبد        اسید بتاهیدروکسی بوتریک
مقدار کمی هم استون به وجود می آید.

3 ماده ← اسید استیک + اسید بتاهیدروکسی بوتریک + استون ← اجسام کتونی
تجمع این موارد در خون باعث حالت ← کتوز می شود که برای مغز سمی است.
عوامل مؤثر در آزاد شدن انرژی چربیها:
1) افزایش غلظت ADP در بافت
2) کاهش کربوهیدرات و کاهش ترشح انسولین
3) افزایش ترشح هورمونهای غدد درون ریز
1) اپی نفرین و نوراپی نفرین از غده فوق کلیوی (در جریان فعالیت عضلانی)
2) افزایش ترشح هورمون کورتیزول از بخش قشری غده فوق کلیوی
3) افزایش ترشح هورمون رشد از هیپوفیز
4) افزایش هورمون تیروئید (تیروکسین)
رابطه چربیها با ورزش                              
چربیها به دو صورت برای تأمین انرژی مصرف می شوند
 1) اسیدهای چرب  2) TG           
در شرایط استراحت  انرژی بدن توسط چربیها تأمین می شود
و از طریق سیستم هوازی و با مصرف اکسیژن این عمل انجام می شود.
در تمرینات کوتاه مدت و شدید ← نقش چربیها به مراتب کمتر است.
در ورزش های طولانی مدت و استقامتی ← ترکیبی از قند و چربی انرژی را تأمین می کند
در شروع تمرین، ماده غذایی اصلی، قند و با افزایش زمان تمرین، چربی نقش اساسی را دارد. به عبارت دیگر فعال شدن چربی به عنوان سوخت زمانی اتفاق می افتد که از ذخائر گلیکوژنی کاسته شده ولی فعالیت همچنان ادامه داشته باشد، با فشار max2Vo60%
زمانی که ذخایر گلیکوژن عضلات و کبد به پایان برسد، دیگر چربیها نمی توانند تولید انرژی کنند. به خاطر همین مسئله است که دونده های ماراتون برای حفظ ذخایر قندی در طول مسابقه مایعات شیرین مصرف می کنند.
علت ← کم شدن ذخیره گلیکوژن ← سرعت فرایند گلیکولیز را کم می کند
ماده اسید پیروویک که حاصل گلیکولیز است کم می شود
اسید اکسالواستیک ← اسید پیروویک می شود
کاهش اسید اکسالواستیک ← باعث کم شدن فرایند چرخه کربس شده که باعث کم شدن سرعت سوختن چربیها می شود
در اثر فعالیت های ورزشی طولانی مدت
آنزیم لیپاز لیپوپروتئین افزایش
آنزیم لیپاز کبدی کاهش
آنزیم LLP ← TG را تبدیل به اسیدهای چرب می کند و این آنزیم منجر به افزایش میزان لیپوپروتئین با چگالی بالا (HDL)
آنزیم کبدی ← بر روی TG ذخیره کبد اثر می کند و باعث افزایش لیپوپروتئین با چگالی پایین (LDL)

عوامل اثرگذار بر سطح FFA در پلاسما:
1) تجمع AL باعث کاهش FFA پلاسما
2) هورمونها، انسولین↑ ← FFA کاهش
رشد، کورتیزول، اپی نفرین، نوراپی نفرین، تیروکسین ← افزایش FFA
3) مصرف کافئین ( قهوه) متابولیسم FFA را افزایش (صرفه جویی در مصرف قند)
4) گرم کردن مناسب افزایش FFA   پلاسما
5) مصرف غذاهای پرچرب قبل از تمرین غلظت FFA افزایش
6) اجرای تمرینات منظم ورزشی ← max2VO را افزایش ← سطح FFA را افزایش
تغییرات بیوشیمیایی چربی ها در اثر فعالیت های ورزشی :
1) افزایش اکسایش چربی ها
2) افزایش فعالیت آنزیم لیپوپروتئین لیپاز و کاهش لیپاز کبدی
فعال شدن لیپوپروتئین لیپاز باعث هیدرولیز بیشتر تری گلیسریدها و افزایش HDL می شود و کاهش لیپاز کبدی باعث کاهش  LDL و افزایش HDL می گردد
3) افزایش فعالیت هورمونی ← افزایش اپی نفرین و نوراپی نفرین، گلوکاکون، رشد، تیروکسین
4) افزایش FFA در پلاسما
5) افزایش لیپولیز درون عضلات اسکلتی← در اثر فعالیت های ورزشی و فعال بودن عضلات و مصرف انرژی، اسیدهای چرب خون وارد سلول های عضلانی شده و به مصرف می رسند.

منبع: کتاب تغذیه ورزشی دکتر محمدرضا رمضانپور
 



نوع مطلب :
برچسب ها :


درباره وبلاگ



مدیر وبلاگ : کیوان فیروزه ئی
مطالب اخیر

نظرسنجی

آیا مطالب این وب سایت برای شما مفید بوده؟






جستجو


آمار وبلاگ

کل بازدید :
بازدید امروز :
بازدید دیروز :
بازدید این ماه :
بازدید ماه قبل :
تعداد نویسندگان :
تعداد کل پست ها :
آخرین بازدید :
آخرین بروز رسانی :